کتابخانه عمومی رضی الدین آرتیمانی

دبیر جلسه(منتقد اول): خانم سوری رابط فرهنگی شهرستان  ابتدا به معرفی نویسنده وآثار وی و خلاصه‌ایی از کتاب را بیان فرمودند:

 مصطفی دلشاد تهرانی (زاده ۱۶ آذر ۱۳۳۴ تهران) نویسنده، محقق و استاد دانشگاه ایرانی است.

وی از اساتید دانشگاه علوم حدیث و از بنیان‌گذاران آن محسوب می‌شود. دلشاد به زبان‌های انگلیسی، عربی، آلمانی و فرانسه تسلط دارد و کتاب دومین انقلاب سوسیالیستی (The Second Socialist Revolution) اثر تاتیانا زاسلاوسکایا  به قلم او از انگلیسی به فارسی ترجمه شده است.

برخی از تالیفات وی همچون کتاب مدرسه حسینی به عنوان کتاب درسی در مراکز تربیت معلم تدریس شده است و مجموعه تحقیقات و تالیفات دلشاد تهرانی، وی را مرجع گفتگوهای فراوانی در باب نهج البلاغه و سیره پیامبر اسلام در نشریات و خبرگزاری‌های مختلف کرده است. کتاب رخساره خورشید وی نیز در بخش حدیث بیست­ویکمین دوره جایزه کتاب فصل شایسته تقدیر شناخته شد٬ از آثار وی می‌توان به کتاب‌ها و مقالات زیر اشاره کرد:

کتاب های تحلیلی و تفسیر موضوعی نهج البلاغه

1.      جمال دولت محمود: حکومت امام علی(ع)، حکومت موفق تاریخ

2.      دولت آفتاب: اندیشه سیاسی و سیره حکومتی امام علی(ع)

3.      چشمه خورشید: آشنایی با نهج البلاغه

4.      حکومت حکمت: حکومت در نهج البلاغه

کتب تربیتی

1.      سیری در تربیت اسلامی

2.      طایر فرخ پی: کمالات انسانی در نهج البلاغه

3.      مزرع مهر: موانع و مقتضیات تربیت در نهج البلاغه

4.      منظر مهر: مبانی تربیت در نهج البلاغه

5.      مکتب مهر: اصول تربیت در نهج البلاغه

6.       مشرب مهر: روش های تربیت در نهج البلاغه

7.      ماه مهر پرور: تربیت در نهج البلاغه

8.      ارباب امانت: اخلاق اداری در نهج البلاغه

9.      درسنامه اخلاق خانوادگی

10.  درسنامه اخلاق اجتماعی

11.  درسنامه اخلاق زندگی

خلاصه کتاب منظر مهر

کتاب منظرمهر از مجموعه‌ی ماه مهرپرور می‌باشدکه شامل 4 بخش اصلی "موانع تربیت"،"مبانی تربیت"،"اصول تربیت" و "روشهای تربیت"استاد دلشاد تهرانی می‌باشد که با توجه به نیاز جداگانه به هر یک از چهاربخش یاد شده، به طور مجزا تنظیم شده است.

کتاب از دو بخش پیشگفتار که به طور کلی به نهج البلاغه پرداخته شده و بخش اصلی که مبانی تربیت را از نگاه حضرت علی(ع) بیان نموده است.

بخش اول

نهج البلاغه بی تردید پس از قرآن کریم گرانقدرترین و ارزشمند ترین میراث فرهنگی اسلام است. این کتاب مجموعه‌ای است به ابعاد وجودی یک انسان کامل، زیرا نازلات و صادرات وجودیست که والاترین وجود پس از پیامبر اکرم (ص) است.

مولف نهج البلاغه سید رضی است. در بین آثار شریف رضی نهج البلاغه مهم‌ترین و برجسته ترین آنهاست که هیچ کتابی پس از قرآن کریم به والایی و شیوایی آن نمی رسد و سید رضی آن را در سال 400 هجری، تالیف نمود. سید رضی سخنان امیرالمومنین (ع) را ازمیان کتاب‌های گوناگون استخراج کرده و با سبکی دلپذیر و مطلوب در سه بخش، 1- خطبه ها و فرمانها 2- نامه ها و پیغام هاو 3- کلمات حکمت‌آمیز و موعظه ها تنظیم نموده است.

سیدرضی در این گزینش شگفت ازکلام امیر علی (ع)تعداد 241خطبه و کلام، 79 نامه و مکتوب و 489 حکمت و موعظه را برگزیده است. سید رضی تالیف گرانقدر خود رانهج البلاغه یعنی راه روشن بلاغت نام گذاشته و در وجه تسمیه آن چنین نوشته است:

"پس از تمام شدن کتاب،چنین دیدم که نامش را نهج البلاغه بگذارم، زیرا این کتاب درهای بلاغت و سخنوری را به روی بیننده خود می گشاید و خواسته هایش را به او نزدیک می سازد"

بخش دوم

منظرمهر عنوانی است برای آشنایی با مباحث نظری تربیت در نهج البلاغه که بخشی ازمجموعه مطالب تربیتی نهج البلاغه است. باعنایت به تعریف تربیت که عبارت‌ است از رفع موانع و ایجاد مقتضیات برای آنکه استعدادهای انسان در جهت کمال مطلق شکوفا شود، به طبع برای گام زدن در مسیر تربیت ، شناخت  موضوع تربیت، یعنی انسان، اهداف تربیت انسان، راه تربیت و بستر مناسب آن، و عوامل دخیل و تاثیرگذار در تربیت انسان، از ضروری ترین امور است و بدون چنین شناختی کارتربیت سامانی درست نمی یابد و از این روست که این مباحث نقش مبانی را در تربیت ایفا می کند.

شناخت انسان دریچه ورود به تربیت و راه‌گشای آن و تعیین کننده‌ترین مبحث نظری در تربیت است. حضرت علی (ع)در توصیف آن فرموده‌اند: شناخت نفس، سودمندترین شناخت‌هاست. این شناخت والا و گرانقدر، خود بهترین راه به سوی شناخت حق است. به بیان پیشوای موحدان علی(ع) هرکه خود را بشناسد، پروردگار خود را شناخته است.

تعین اهداف تربیت و حفظ آن اهداف در مسیر تربیت از اساسی ترین مسائل یک نظام تربیتی است مباحث نهج‌البلاغه در این باره متنوع  و گسترده است. در کلام مولا اهداف تربیت این چنین بیان شده است:

1- وارستگی و بندگی: امام علی(ع) در نامه تربیتی خود به امام‌مجتبی(ع) به او چنین سفارش می کند: "بنده دیگری مباش که خداوند آزادت آفریده است".

2- حکمت‌آموزی، خردورزی، و لطافت وجودی.

3- آخرت گرایی:امام در نامه ای فرموده است:"بدان که تو برای آن جهان افریده شده ای نه برای این جهان.

4- پرواپیشگی و پرهیزگاری: امیرالمومنین آن را در رأس نظام تربیتی معرفی کرده و فرموده است:"پرواپیشگی سر خلقهاست".

شناخت فطرت

فطرت به معنای نوع خاصی از آفرینش است ، آفرینشی که آدمی را به سوی کمال مطلق می‌کشاند و به سمت حقیقت وجودی‌اش می‌خواند. تمام اموری که از عشق به کمال مطلق و انزجار از نقض نشأت می‌گیرد فطریات انسان است: فطریات انسان در کلام مولا علی(ع) شامل: عشق و پرستش، ستایش و نیایش، زیبایی دوستی، حقیقت جویی، خیراخلاقی، آزادی دوستی و آزادگی، عدالت دوستی و عدالت‌خواهی می باشد.

عوامل موثر در تربیت  عواملی‌اند که به نحو اقتضاء ساختار تربیتی و شخصیت روحی انسان را سامان می‌دهند که  در کلام مولی عبارت‌اند از:

1-    وراثت: حضرت امیر(ع) در این باره فرموده است: نیکویی اخلاق دلیل پاکی و فضیلت ریشه خانوادگی است.

2-    محیط : باعنایت به نقش خانواده در شخصیت انشان حضرت در عهدنامه مالک اشتر به وی سفارش کرده که به شخصیت خانوادگی فرماندهان توجه نماید و  فرموده است: پس، از آنان کسانی را بگمار که صاحب مروت‌اند و گوهری نیک دارند و ازخاندانی پارسایند.

3-    محیط رفاقت و معاشرت: حضرت(علی) در این باره فرموده است:میوه عقل و خرد همنشینی با نیکان است.

4-    محیط اجتماع: حضرت در نامه‌ایی به حارث همدانی فرموده است: درشهرهای بزرگ سکونت کن که جایگاه فراهم آمدن مسلمانان است.

5-    سختی ها و شدائد: امام علی (ع) در این باره فرموده است: گوهر انسانها در آزمایشگاه دگرگونی احوال معلوم می شود.

6-     کار: امیرالمومنین در این باره سخنانی هدایت‌گردارد، چنانکه فرموده است: هرکه کار کند قوی‌تر شود.

7-    عوامل ماورای طبیعت: به بیان مولی با هر انسان دو فرشته است که او را می‌نگرد.

8-    اراده انسان : درمیان عوامل موثر در تربیت، اراده انسان مهمترین نقش را در تربیت دارد. حضرت در  این باره فرموده اند: ارزش انسان به اندازه همت اوست.

سپس با استقبال حاضرین استاد به تعریف نقد از فرهنگ معین پرداختند و فرمودند نقد باید توسط افراد خبره در هر موضوع صورت بگیرد. سپس استاد به چگونگی جمع‌آوری نهج البلاغه که در پیشگفتار کتاب بیان شده بود پرداختند .

عضو کانون (1) یا حاضرین در جلسه: درابتدا آیا کتاب نهج البلاغه به طور حتم از علی (ع) است؟

استاد فتحی فرمودند: بله در سندیت نهج البلاغه هیچ شبهه‌ایی وجود ندارد.

عضو کانون(2) یا حاضرین در جلسه:آیا از حضرت علی (ع) کتاب‌های دیگری وجود دارد؟

استاد فتحی: بله کتاب غررالحکم و دررالکلم و یک دیوان شعر منتسب به‌حضرت‌امیرالمومنین(ع) وجود دارد.

عضو کانون (1) یا حاضرین در جلسه : معنی ماه منظر از دیدگاه نویسنده چه بوده؟

استاد بیان فرمودند که این کتاب از مجموعه ماه مهر پرور می باشد که منظور حضرت امیر

می باشند. منظر بر وزن مفعل و به معنی محل نگریستن و گاهی چشم به کار می رود.و مهر به معنای دوستی و خورشید می باشند.